Vì sao mái tôn mới lợp vẫn bị dột khi mưa lớn?

Mái tôn vừa lợp xong nhưng gặp trận mưa lớn đầu tiên đã xuất hiện nước nhỏ xuống bên trong là tình huống khá khó chịu. Nhiều người thường nghĩ ngay đến việc tôn bị lỗi hoặc vật liệu kém chất lượng, nhưng thực tế nguyên nhân không phải lúc nào cũng nằm ở bản thân tấm tôn.

Với mái mới, tình trạng dột thường liên quan nhiều đến cách thi công, vị trí chồng mí, vít bắn tôn, úp nóc, máng xối hoặc các điểm tiếp giáp. Có những lỗi nhỏ khi trời mưa nhẹ chưa thể hiện rõ, nhưng đến lúc mưa lớn kèm gió thì nước mới bắt đầu lọt vào.

1. Chồng mí giữa hai tấm tôn chưa đúng

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất ở mái vừa thi công.

Các tấm tôn không nằm riêng lẻ mà được ghép nối với nhau. Tại vị trí tiếp giáp, phần mép tôn phải chồng lên nhau đủ khoảng và đúng hướng để nước mưa chảy xuôi xuống mái thay vì lọt qua khe nối.

Nếu phần chồng mí quá ít, hai mép tôn không ôm sát hoặc tấm tôn bị lệch trong lúc lắp đặt, nước có thể bị gió tạt vào giữa hai tấm.

Điểm đáng chú ý là trường hợp này thường không dột khi mưa nhỏ. Khi mưa lớn có gió ngang, nước mới bị đẩy ngược vào khe chồng mí nên chủ nhà dễ nghĩ rằng mái chỉ “bất chợt” bị dột.

Khi kiểm tra, nên chú ý:

• Hai tấm tôn có chồng đều theo toàn bộ chiều dài hay không.
• Có đoạn nào mép tôn bị vênh lên hay không.
• Vít giữ tại khu vực chồng mí có đủ và đúng vị trí không.
• Có khe sáng hoặc khe hở nhìn thấy giữa hai tấm hay không.

Tiến Đạt đã có bài riêng về cách thi công mái tôn đúng kỹ thuật và hạn chế thấm dột, trong đó có đề cập đến chồng mí, vít và các phụ kiện mái.

2. Vít bắn tôn bị lệch hoặc siết không đúng lực

Mái mới vẫn có thể dột ngay tại chân vít nếu vít được bắn không đúng.

Mỗi vít bắn tôn thường đi kèm gioăng làm kín. Khi vít được bắn vuông góc và lực siết vừa đủ, gioăng sẽ ép sát vào mặt tôn để hạn chế nước lọt qua.

Nhưng nếu vít bị nghiêng, lực siết quá nhẹ hoặc quá mạnh thì khả năng làm kín sẽ giảm.

Một số lỗi thường gặp gồm:

• Vít bị bắn nghiêng so với bề mặt tôn.
• Vít chưa xuống hết khiến gioăng không ép sát.
• Vít bị siết quá sâu làm gioăng biến dạng.
• Bắn nhầm vị trí khiến tôn bị lõm quanh chân vít.
• Khoan sai rồi tháo vít nhưng không xử lý kín lỗ cũ.

Đặc biệt với một mái có hàng trăm con vít, chỉ cần một vài vị trí làm không kín cũng có thể tạo ra điểm dột.

Nếu nước đang nhỏ xuống gần vị trí vít, bạn có thể đối chiếu thêm bài mái tôn bị dột: 7 vị trí nên kiểm tra trước khi gọi thợ để khoanh vùng nguyên nhân nhanh hơn.

3. Mái có độ dốc chưa phù hợp

Độ dốc ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ thoát nước của mái.

Nếu mái quá thoải, nước sẽ chảy chậm hơn. Khi gặp mưa lớn, lượng nước trên bề mặt tăng nhanh, nước có nhiều thời gian tiếp xúc với các vị trí chồng mí, vít và khe nối.

Trường hợp mái dài nhưng độ dốc thấp càng dễ gặp vấn đề. Nước phải đi một quãng đường dài mới tới máng xối nên lưu lượng tại phần cuối mái khá lớn.

Một mái có độ dốc chưa phù hợp có thể xuất hiện các dấu hiệu:

• Nước chảy rất chậm sau khi hết mưa.
• Có những vị trí đọng nước trên mặt tôn.
• Nước dồn nhiều ở phần cuối mái.
• Dột chủ yếu xảy ra khi mưa lớn kéo dài.

Độ dốc cũng là một trong những yếu tố được đề cập trong hướng dẫn thi công mái tôn đúng kỹ thuật trên website Tiến Đạt.

4. Úp nóc và các phụ kiện chưa kín

Một mái tôn mới không chỉ có các tấm tôn chính. Phần úp nóc, diềm mái, góc mái và các phụ kiện đi kèm cũng phải được lắp đúng.

Úp nóc nằm ở vị trí cao nhất của mái, nơi hai phía mái gặp nhau. Nếu tấm úp nóc không ôm sát, khoảng chồng nối giữa các đoạn quá ngắn hoặc vít giữ chưa chắc, nước mưa có thể bị gió đẩy vào bên dưới.

Nước lọt từ nóc mái thường không nhỏ xuống ngay bên dưới. Nó có thể chạy dọc mặt dưới tôn rồi mới rơi xuống ở một vị trí khác.

Đó là lý do đôi khi nhìn chỗ nước nhỏ xuống lại không thấy bất kỳ lỗ hở nào phía trên.

5. Vị trí mái tiếp giáp với tường xử lý chưa kỹ

Đây là lỗi khá thường gặp ở mái hiên, mái sân, mái tum hoặc mái tôn làm thêm sát tường nhà.

Tại điểm tôn gặp tường, nước từ bề mặt tường có thể chảy xuống. Nếu phần giao nhau không được che kín hoặc lớp keo chưa bám tốt, nước rất dễ lọt vào phía sau tấm tôn.

Một số dấu hiệu thường thấy là:

• Vệt ẩm xuất hiện dọc chân tường bên trong.
• Dột rõ hơn khi mưa kèm gió tạt vào phía tường.
• Keo tại khe tiếp giáp bị nứt hoặc bong.
• Tấm diềm không ôm sát tường.

Với mái mới, nếu dột chỉ xuất hiện ở sát tường thì nên kiểm tra khu vực này trước khi nghi ngờ toàn bộ hệ mái.

6. Máng xối hoặc đường thoát nước không kịp

Mái có thể lợp đúng nhưng vẫn dột nếu lượng nước không thoát đi đủ nhanh.

Trong một trận mưa lớn, nước từ toàn bộ diện tích mái cùng dồn xuống máng xối. Nếu máng quá nhỏ, bị võng hoặc ống thoát có tiết diện không phù hợp thì nước có thể dâng cao và tràn ngược vào mép mái.

Với mái mới, còn có một tình huống khác là trong quá trình thi công còn sót lại:

• Mẩu tôn nhỏ.
• Đầu vít.
• Bao bì.
• Keo khô.
• Bụi hoặc rác xây dựng.

Những vật này có thể trôi về miệng thoát nước ngay trong trận mưa đầu tiên và gây tắc.

7. Tôn bị cong hoặc biến dạng trong lúc thi công

Tấm tôn mới chưa chắc luôn nằm phẳng hoàn toàn sau khi đưa lên mái.

Trong quá trình vận chuyển, kéo tôn lên mái hoặc đi lại trên tôn, một số vị trí có thể bị móp hoặc biến dạng. Nếu phần sóng tôn bị lõm xuống, nước có thể đọng lại thay vì chảy hết theo độ dốc.

Đặc biệt, việc bước chân trực tiếp vào phần sóng thấp không đúng vị trí có thể làm tôn bị biến dạng.

Ngoài chuyện gây đọng nước, biến dạng còn có thể khiến:

• Mép hai tấm không còn khớp đều.
• Vị trí vít bị kéo lệch.
• Đường chồng mí xuất hiện khe hở.

Với các loại tôn 1 lớp, việc thi công và đi lại đúng vị trí trên mái càng cần được chú ý để hạn chế làm biến dạng tấm tôn.

8. Có lỗ khoan hoặc vị trí thi công bị bỏ sót

Trong thực tế, thợ đôi khi phải khoan thử hoặc tháo vít để căn chỉnh lại tấm tôn.

Nếu lỗ cũ không được bịt kín, khi trời mưa nước có thể lọt qua. Những lỗ này rất nhỏ nên khi nhìn tổng thể từ dưới đất gần như không thể phát hiện.

Ngoài ra, mái còn có thể được khoan để lắp:

• Ống thông gió.
• Dây điện.
• Giá đỡ.
• Biển hiệu.
• Ống khói.
• Thiết bị trên mái.

Mỗi vị trí xuyên qua tấm tôn đều cần được làm kín đúng cách.

9. Keo chống dột được dùng chưa đúng vị trí

Keo là vật liệu hỗ trợ làm kín, nhưng không nên xem keo là cách sửa mọi lỗi thi công.

Nếu chồng mí bị lệch, vít bị bắn sai hoặc tấm úp nóc bị hở thì chỉ phủ một lớp keo lên trên chưa chắc giải quyết được nguyên nhân.

Thậm chí, nếu bề mặt còn bụi, dầu hoặc nước khi bôi keo, độ bám có thể kém và chỉ sau một thời gian ngắn lớp keo sẽ bong.

Với mái mới mà đã phải dùng rất nhiều keo để xử lý các khe hở thì nên kiểm tra lại kết cấu lắp đặt thay vì tiếp tục trám thêm.

10. Mưa lớn kèm gió làm nước đi theo hướng khác bình thường

Đây là lý do có những mái chỉ dột trong một số trận mưa nhất định.

Khi mưa rơi thẳng xuống, nước chủ yếu chảy theo độ dốc mái. Nhưng khi có gió mạnh, nước có thể bị đẩy ngang hoặc thậm chí ngược lên phía trên.

Lúc này những khe nhỏ ở:

• Chồng mí.
• Úp nóc.
• Diềm mái.
• Vị trí tiếp giáp tường.

mới bắt đầu bộc lộ vấn đề.

Vì vậy, nếu mái chỉ dột khi gió thổi từ một hướng nhất định thì đây là thông tin rất hữu ích để xác định vị trí cần kiểm tra.

Mái mới bị dột nên kiểm tra theo thứ tự nào?

Không nên bắt đầu bằng việc bôi keo khắp mái. Cách dễ làm hơn là khoanh vùng theo thứ tự.

1. Xác định chính xác vị trí nước xuất hiện bên trong.
2. Kiểm tra phần mái nằm phía trên và cao hơn vị trí đó.
3. Xem các vít và đường chồng mí gần nhất.
4. Kiểm tra úp nóc hoặc vị trí giao tường nếu có.
5. Kiểm tra máng xối và đường thoát nước.
6. Tìm các lỗ khoan hoặc vị trí đã sửa trong lúc thi công.
7. Quan sát toàn bộ tấm tôn xem có chỗ móp hoặc biến dạng không.

Bài 7 vị trí nên kiểm tra khi mái tôn bị dột sẽ hữu ích nếu cần kiểm tra kỹ từng khu vực cụ thể.

Có cần thay tôn khi mái mới đã bị dột?

Thông thường là chưa.

Nếu tấm tôn không bị thủng, rách hoặc hư hỏng nghiêm trọng thì phần lớn các trường hợp mái mới dột có thể xử lý bằng cách chỉnh lại vị trí thi công.

Tùy nguyên nhân, thợ có thể cần:

• Chỉnh lại vít.
• Thay vít hoặc gioăng.
• Xử lý lại đường chồng mí.
• Căn chỉnh úp nóc.
• Làm kín vị trí tiếp giáp tường.
• Xử lý lại máng xối.
• Bịt kín các lỗ khoan cũ.

Việc thay cả tấm chỉ nên cân nhắc nếu tôn đã bị biến dạng mạnh, thủng hoặc bị hư hại không thể xử lý cục bộ.

Tóm lại

Mái tôn mới lợp vẫn có thể bị dột khi mưa lớn dù bản thân tấm tôn chưa hề xuống cấp. Những nguyên nhân thường gặp nằm ở đường chồng mí, vít bắn tôn, độ dốc mái, úp nóc, vị trí tiếp giáp tường, máng xối và các lỗ khoan trong quá trình thi công.

Nếu mái chỉ dột khi mưa lớn, càng nên chú ý đến khả năng nước bị gió tạt qua khe nối hoặc hệ thống thoát nước không kịp.

Quan trọng nhất vẫn là tìm đúng đường nước đi vào trước khi sửa. Một vị trí hở rất nhỏ có thể làm nước chạy khá xa phía dưới tấm tôn, vì vậy chỗ nước nhỏ xuống trong nhà chưa chắc là chỗ mái bị hở.

Nếu đang chuẩn bị làm mái mới, bạn có thể đọc trước bài mẹo thi công mái tôn đúng kỹ thuật, chống dột hiệu quả để chú ý các vị trí dễ phát sinh vấn đề ngay từ lúc thi công.